Menu
guitar - ADAM MUZIC

Một số phân nhánh độc đáo của guitar

          Khi nhắc đến guitar, người ta thường liên tưởng ngay đến một loại nhạc cụ 6 dây, có phần thân làm bằng gỗ, rỗng bên trong và một cần đàn dài.

         Tuy nhiên, đó mới chỉ là mô tả về những cây guitar thông thường. Trên thực tế, đàn guitar được phân loại ra theo nhiều nhánh khác nhau, phục vụ cho từng dòng nhạc và lối chơi nhất định.

Acoustic

          Acoustic là một từ rất thông dụng và dạo gần đây nó trở nên rất phổ biến trong giới chơi nhạc khi mà phong trào đàn hát trở nên thịnh hành trong giới trẻ.

          Xét về chuyên môn âm học, acoustic là một thuật ngữ được dùng để chỉ những nhạc cụ “mộc”, tự nó tạo ra âm thanh khi diễn tấu mà không cần phải có sự can thiệp của các mạch điện tử hoặc các thiết bị khuếch đại âm thanh (như guitar điện, keyboard,…).

          Như vậy, khái niệm guitar acoustic là một cụm từ dùng để chỉ chung tất cả các loại guitar thùng bao gồm cả guitar classic, guitar flamenco và guitar dây sắt,… miễn là cấu tạo của nó có có thùng cộng hưởng để tạo nên âm thanh mà không cần dùng thiết bị khuếch đại.

Renaissance lute và baroque guitar

          Đây là những tổ tiên xa xôi nhất của họ guitar 6 dây thông dụng ngày này. Xét về cấu tạo, dòng guitar này được thiết kế với kích thước nhỏ gọn hơn guitar hiện đại, sử dụng 5 dây, mặt top được trang trí nhiều hoa văn điêu khắc và được sử dụng như một nhạc cụ đệm nhiều hơn là solo trong dàn nhạc.

          Dòng guitar này được xuất hiện lần đầu tiên trong cuốn sách “Declaration Instrumentos Musicales” của tác giả Juan Bermudo, xuất bản năm 1555. Đây cũng là bằng chứng cổ xưa nhất về đàn Baroque và Renaissance mà người ra tìm thấy được.

Một bản nhạc được diễn tấu bằng đàn Renaissance

Classical guitar và flamenco guitar

          Classical guitar – còn được gọi bằng những tên khác như Spanish guitar (tiếng Anh), Tây Ban Cầm (cách gọi của thời kỳ đầu khi guitar mới du nhập vào Việt Nam) hoặc guitar cổ điển.

          Về phần technic tay phải, người nghệ sỹ chơi Tây Ban Cầm sẽ chỉ chú trọng và phát triển riêng các kỹ thuật thuộc hệ móc dây (ép dây, móc dây, tremolo,…) Đây cũng là một đặc trưng cơ bản để phân biệt về lối chơi guitar cổ điển khi so sánh với các dòng nhạc khác.

https://www.pinterest.com/pin/383931936977415366/?lp=true

Tư thế ngồi “chuẩn” cổ điển

          Flamenco guitar cũng có cấu tạo tương đồng với classical guitar nhưng hệ tiếng đanh hơn, nổ hơn để diễn tả các âm sắc tương đồng với bộ gõ (percussive tone).

Steel guitar – guitar dây sắt

          Guitar dây sắt là một biến thể phát triển từ cây guitar cổ điển và được ứng dụng rất nhiều trong các dòng nhạc khác nhau như: folk, blues, jazz, country,…

          Về cấu tạo, cần đàn dây sắt được thiết kế nhỏ hơn classical guitar (để phù hợp với các kỹ thuật gảy phím) và dài hơn (để thực hiện các câu solo dễ dàng hơn). Bên cạnh đó, người chơi đàn dây sắt có thể lựa chọn hệ tiếng phù hợp với mình thông qua việc lựa chọn dáng đàn (body shaped). 

Hollow guitar

          Hollow guitar được xem như là đứa con lai của guitar thùng và guitar điện do cấu tạo kết hợp giữa hệ thống pickup khuếch đại âm thanh và thùng cộng hưởng. Một trong những đặc trưng của guitar hollow là lỗ cộng hưởng được thiết kế theo biên dạng hình chữ f (mô phỏng từ đàn violin) chứ không phải hình tròn trên mặt top như bình thường. Điều này góp phần tạo nên hệ âm sắc rất riêng cho hollow guitar trong thể loại smooth jazz.

Resonators, dobros guitar

          Dobro guitar là một dòng đàn đặc biệt được phát mình bởi một kỹ sư người Mỹ gốc Slovakia tên John Dopyera thuộc công ty National & Dobre. Bản thân từ Dobro cũng được ghép từ 2 chữ Dopyera & Brothers mà ra.

          Hình dáng bên ngoài của đàn Dobro cũng tương tự như một cây guitar thùng bình thường ngoại trừ thùng đàn được làm bằng đồng hoặc bạc-nikel.

Vào thời điểm mà Khoa học Kỹ thuật chưa phát minh ra hệ thống khuếch đại âm thanh thì đàn Dobro được các kỹ sư thiết kế với mong muốn tạo ra một dòng đàn có hệ thống khuếch đại âm thanh cơ học để tạo ra mức âm lượng đủ lớn trong các buổi biểu diễn.

          Tuy rằng, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn sau đó, cấu trúc “khuếch đại âm thanh cơ học” nhanh chóng bị thay thế bởi các hệ thống âm thanh bằng điện thì cây Dobro vẫn luôn giữ cho mình được một chỗ đứng riêng trong lòng giới mộ điệu thông qua hệ âm sắc đặc trưng được thể hiện trong các giai điệu Blues của thời kỳ đầu.

Guitar 12 dây

          Xét về cấu tạo, guitar 12 dây được thiết kế hoàn toàn giống như đàn thùng bình thường. Điểm khác biệt duy nhất ở đây chính là số lượng dây đàn.

          Về phương pháp lên dây, người ta chia 12 dây đàn ra thành từng cặp. Như vậy, ta sẽ có tổng cộng 6 cặp dây. Hình vẽ dưới đây thể hiện sơ đồ thứ tự lên dây của dòng đàn này.

Sơ đồ cách lên dây của đàn 12 dây

Nguồn: https://www.mightyexpert.com/how-to-tune-12-string-guitar/

         Tương tự mandoline, guitar 12 dây tạo ra hệ tiếng chorus tự nhiên, tạo ra tính đặc thù về âm sắc cho các thể loại như blues, rock n roll hoặc folk music.

Bass thùng và bass điện

          Mục đích của việc chế tạo bass thùng và bass điện là để thay thế cho phần bè trầm mà trong thời kỳ trước, thường do cello và contrabass đảm nhiệm.

          Vào những năm nay 1920s, bass điện lần đầu tiên được giới thiệu với công chúng và ngay sau đó nhận được sự đón nhận rất nồng nhiệt. Cùng với thời gian, cây bass đã chứng tỏ vị thế của mình và trở thành một trong những nhân tố không thể thiếu trong dàn nhạc.

Acoustic bass vs electric bass

Nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=9lt4jFU4AN0

Guitar điện

          Để phục vụ cho nhu cầu biểu diễn tại các sân khấu lớn có đông khán giả, các kỹ sư đã một lần nữa sáng tạo ra pick up và hệ thống khuếch đại âm thanh, kết hợp với việc cải tiến body guitar thùng từ dạng rỗng chuyển sang đặc. Và kết quả là cây guitar điện ra đời.

          Guitar điện là một loại nhạc cụ đặc biệt. Cùng với hệ thống pedal được phát triển sau này, người dùng có thể tuỳ chỉnh và biến đổi tiếng guitar clean ban đầu thành vô số hệ tiếng khác nhau (overdrive, distortion, chorus,…) Guitar điện từ đó cũng khẳng định vai trò của mình trong ban nhạc.

Tài liệu tham khảo

1/ Wikipedia: guitar, https://en.wikipedia.org/wiki/Guitar, 13/4/2019

Phân loại guitar amp

1. Vacuum tube           Vacuum tube (tiếng Việt thường gọi là “ampli đèn”, “amp bóng đèn”) là dòng amp ra đầu đầu tiên và được

Read More »

Chia sẻ bài viết

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Call Now ButtonGọi ngay
X